De ondernemingsraad van Archer Daniels Midland Europoort BV schreef in augustus 2006 aan de bedrijfscommissie dat in de afgelopen jaren slechts éénmaal een geconsolideerde jaarrekening was ontvangen, maar dat het onmogelijk was hieruit de jaarcijfers te destilleren. Bij een reorganisatie kreeg men slechts summier cijfers die betrekking hadden op een bedrijfsonderdeel. ADM reageerde na het nodige uitstel dat zij als ADM Nederland geen zelfstandige stukken naar de Kamer van Koophandel stuurde, maar dat ADM Europe dit deed. Voor ADM Europoort was nu een ‘income statement’ vervaardigd, waarvoor geen accountantsverklaring nodig was. De bedrijfscommissie adviseerde dat niet bleek van het serieus nemen van de ondernemingsraad en om thans zo spoedig mogelijk aan de wet te voldoen.

Kantonrechter
Daarop verzocht de ondernemingsraad de kantonrechter om ADM te gebieden de stukken die zij aan het concern leverde, te verschaffen en inzicht te bieden in de interne financiering binnen het concern. De kantonrechter oordeelde dat de WOR een vergaande informatieverplichting oplegt aan de ondernemer. Deze brengt mee dat de gevraagde gegevens moeten worden verstrekt. Dit geldt te meer nu er sprake is van een groot aantal vennootschappen. De or dient inzage te hebben in de bijdrage van de onderneming aan het gezamenlijke resultaat, te meer nu er geen cor of gor is die het gezamenlijke resultaat kan beoordelen. De informatie dient in de Nederlandse taal te worden verschaft. Het kan niet zo zijn dat een or die deel uitmaakt van een concern minder informatie ontvangt dan wanneer deze zelfstandig zou zijn en een jaarrekening zou ontvangen. Het verzoek van de or wordt dus toegewezen onder oplegging van een dwangsom vanwege de weigerachtige houding van de werkgever.

Commentaar
Deze uitspraak is om verschillende redenen interessant. De rechter voorziet in een situatie die zich in de praktijk kan voordoen, waarbij een dochter geen zelfstandige jaarrekening opstelt. Hij maakt duidelijk dat de or van de dochter toch financiële informatie moet ontvangen om het functioneren van de dochter te kunnen beoordelen. De ondernemer moet dan dus meer informatie verschaffen aan de or dan hij volgens de wet moet publiceren voor de aandeelhouders. De rechter wijdt enkele principiële beschouwingen aan het feit dat dit noodzakelijk is om de WOR te kunnen laten werken. Hij maakt overigens wel een voorbehoud voor het geval er een gor of cor is die het totaal kan beoordelen. Daarnaast is nuttig om te weten dat de or – volgens deze rechter – mag eisen dat de informatie in het Nederlands wordt verschaft. Ten slotte legt de rechter een dwangsom op om de ondernemer op om medewerking af te dwingen. Het is niet onomstreden dat dit kan. Maar het is wel belangrijk om de or een effectieve sanctie te bieden.

Kantonrechter Rotterdam, 23 april 2007

Guus Heerma van Voss