Zoals uitgebreid in de media is besproken heeft Merck Inc., een wereldwijd opererende farmaceutische onderneming, medio 2010 besloten het aantal onderzoeksafdelingen te verminderen. Hierdoor gaan bij Organon in Nederland veel arbeidsplaatsen verloren. De or heeft negatief geadviseerd en is in beroep gegaan bij de Ondernemingskamer. Als gevolg van die procedure zijn er allerlei overleggen geweest die hebben geresulteerd in een overeenkomst waarin onder andere staat dat er een Advisory Body wordt opgericht en dat het management van Merck alternatieven dient te onderzoeken in overleg met dit orgaan. Een van de afgesproken alternatieven is met een partij exclusief te onderhandelen over verkoop. Merck heeft de onderhandelingen echter gestaakt. De or en de raad van commissarissen vorderen nu in kort geding dat Merck wordt veroordeeld tot nakoming van de overeenkomst en dat Merck het bod van de potentiële koper moet accepteren. In dat kader wordt onder meer gesteld dat Merck eerst overleg had moeten voeren met de Advisory Body alvorens het bod af te wijzen.

Oordeel rechtbank
De or, net als de RvC en de vakbonden, wordt ontvankelijk verklaard in zijn vordering nu de or partij was bij de overeenkomst. Ook wordt de vordering gedeeltelijk toegewezen. De rechtbank plaatst daarbij echter wel een kanttekening: er is niet overeengekomen dat de RvC en de or moeten instemmen met een beslissing van Merck. Merck heeft haar uiteindelijke beslissingsbevoegdheid behouden. Echter, Merck had op grond van de overeenkomst wel vooraf met de Advisory Body moeten overleggen en haar om advies moeten vragen voordat zij de definitieve beslissing nam om de het bod van de koper af te wijzen. Nu Merck de overeenkomst op dat punt niet is nagekomen, moet het besluit alsnog aan de Advisory Body worden voorgelegd. De vordering dat Merck verplicht wordt het bod te aanvaarden wordt echter afgewezen.

Commentaar
Dat de or procesbevoegheid heeft op grond van de WOR staat natuurlijk niet ter discussie. In andere civiele procedures wordt dat echter vaak betwijfeld en het resulteert ook af en toe in een niet-ontvankelijkverklaring van de or door de rechter. Dat probeerde Merck hier ook. Inmiddels zijn er echter verschillende civiele procedures gevoerd waarin de ontvankelijkheid geen issue meer is. Als er een overeenkomst is gesloten – zoals in dit geval – met de or, of als er bijvoorbeeld in het kader van een adviesprocedure bepaalde toezeggingen zijn gedaan aan de or, dan mag de or nakoming vragen aan de rechter van de overeenkomst of die toezeggen. De verschillende procedures die in de kwestie Merck c.q. Organon door de or zijn aangespannen en gewonnen tonen bovendien aan dat de or als een machtig orgaan kan worden beschouwd dat daadwerkelijk veel invloed kan uitoefenen, ook in gevallen waarin een Amerikaanse aandeelhouder ingrijpende besluiten neemt.

Voorzieningenrechter Rechtbank Amsterdam, 11 maart 2011

Auteur: Inge Hofstee

Meer interessante en relevante jurisprudentie vind je in Rechtspraak voor Medezeggenschap.