Vaak geeft niet de compressor zelf de geest, maar werkt de magneetkoppeling tussen aandrijfriem en compressor niet meer. Richard Groot van Denso legt uit hoe dat kan: “De magneetkoppeling gaat vaak stuk door slijtage. En die slijtage gaat sneller door een hoge belasting van de compressor. Die ontstaat door slechte warmteafvoer in de condensor. De druk loopt dan hoog op.”
Voor die slechte warmteafvoer noemt Groot twee mogelijke oorzaken: “Eén: de koelvin werkt niet, of een koelvin met low en high speed werkt alleen op één snelheid. Twee: veroudering van de condensor. Er zijn lamellen verdwenen of er is een ophoping van vuil tussen radiateur en condensor.”
Aircoservice is niet alleen maar een refill”
Daarom pleit Groot voor een goede visuele inspectie van de aircocomponenten, en dan met name de condensor, tijdens de aircoservice: “Aircoservice is niet alleen maar een re-fill.”
Breekkoppeling
Behalve de traditionele compressoren die via een magneetkoppeling in- en uitgeschakeld worden zijn er de continu aangedreven types met variabele opbrengst. Die hebben een breekkoppeling: “Dat kun je zien als een zekering. Is hij doorgeslagen, dan is het de kunst om de oorzaak te vinden”, legt Johan van Egmond van Aircotechniek uit.
Of DL-pulley
Richard Groot spreekt over DL-pulley, een Damper-Limiter pulley. Van ons mag het allebei. Belangrijker: als het ding gebroken is, en de riem drijft de compressor niet meer aan, wat is dan de oorzaak?
“Negen van de tien keer moet je die zoeken in het aandrijfsysteem en niet in de compressor zelf”, zegt Groot. Die DL-pulley breekt namelijk niet alleen bij een te groot aandrijfmoment maar vaker nog bij een negatief aandrijfmoment. Groot geeft een lijstje van mogelijke oorzaken:
- Dynamovrijloop defect,
- onregelmatige motorloop. (bijv. viercilinder loopt op drie cilinders),
- chiptuning,
- krukasdemper defect,
- automatische riemspanner defect,
- interne wrijving compressor te hoog (smeringprobleem),
- tweemassavliegwiel defect.
En dus: “Bij een gebroken DL-Pulley is een goede diagnose heel belangrijk.”
Controleer de stroomkring
Trainer Johan Versteeg van Innovam neemt ons weer mee terug naar de magneetkoppeling: “Ook vermogensverlies in de elektrische bekabeling en de stekkers kan een oorzaak zijn. Daardoor wordt de koppeling niet goed aangetrokken en gaat slippen. Controleer dus de stroomkring op te hoge weerstand en losse contacten.”
Die hoge weerstand kan in de spoel zitten. “Die werkt als een thermische zekering”, legt Dennis Brünings van Overlander uit. “Verbrandt die, dan kan je de spoel vervangen.” En de oorzaak opsporen natuurlijk.
Mechanische defecten
Een te lage weerstand in de stroomkring kan ook: “De magneetspoel maakt nog weleens inwendig sluiting”, weet Roy Hampsink van de Auto Airco Specialist. “In veel gevallen kun je die simpel vervangen.” Verder gaat hij in op veel voorkomende mechanische koppelingsdefecten:
“Allereerst een defect pulleylager, dat is een reparatie die eigenlijk elke werkplaats moet kunnen uitvoeren. Wel zijn de lagers niet overal verkrijgbaar. Ook het poeliedeksel kan defect zijn. Dan is er vaak sprake van een geknapte veer.”
Compressor vervangen
Ernstiger is een ingesleten compressorhals: “Dat lijkt op lagerspeling, maar bij demontage blijkt dat de binnenring van het lager heeft mee gelopen op de hals. Je ziet het vaak bij systemen met een elastische riem. Denk aan Volvo en Mazda. Bij twijfel kan je beter eerst de pulley demonteren voor je de klant een prijsopgave geeft. Immers, bij een ingesleten compressorhals moet je de compressor vervangen.”
Natuurlijk kan de compressor zelf nog door tal van andere redenen defect raken. Corné Schoonen van Nissens noemt er enkele: “Vuil, vocht, verkeerde additieven of olie. Bij aircoservice is een universele olie een no-go vindt hij dan ook.”
Goede oliehuishouding
Als de compressor zelf vervangen moet worden, is een goede oliehuishouding van het grootste belang. Arnold Vennink van Snap-on legt uit hoe je dat voor elkaar krijgt: “Laat de oude compressor leeg lopen in een schone opvangcontainer. Doe dat ook bij de nieuwe compressor. Stel er komt 100 ml uit de oude compressor, doe dan ook 100 ml verse olie in de nieuwe compressor. Zo blijft de juiste hoeveelheid olie in het aircosysteem aanwezig.”
En wat als er géén olie uit de oude compressor komt? “Dan is het aan te bevelen om het aircosysteem eerst te spoelen met een daarvoor bestemd spoelmiddel. Zo reinig je het aircosysteem compleet. Daarna vul je de nieuwe compressor met de door de fabriek voorgeschreven hoeveelheid olie. Dan weet je 100 procent zeker dat het aircosysteem goed gaat werken.”
