Bedrijfsartsen melden het vaak niet, laat staan dat ze helpen het te voorkomen. Slachtoffers van beroepsziekten krijgen vaak ontslag en belanden uiteindelijk in de bijstand. Wat kan de ondernemingsraad bijdragen?
1. Zorg voor melding
De bedrijfsarts moet beroepsziekten melden aan het Nederlands centrum voor beroepsziekten (NCvB). Niet alle bedrijfsartsen doen dat of ze doen het niet consequent. In sommige bedrijven is de verzuimbegeleiding overgenomen door casemanagers, al dan niet in dienst van een arbodienst. Ook dan moeten beroepsziekten gemeld worden. De eerste tip voor de ondernemingsraad is dus: ga na of in het bedrijf beroepsziekten systematisch worden gemeld en geregistreerd.
2 Definieer beroepsziekte
Het NCvB en de wet hanteren een definitie waarbij het gaat om een ziekte of aandoening die in overwegende mate door het werk of de arbeidsomstandigheden is veroorzaakt. Het gaat dus om werkgebonden aandoeningen, met mogelijk meerdere oorzaken. Deze definitie is gericht op preventie. Maar bij aansprakelijkheidskwesties blijken verzekeraars een veel strengere defi nitie te hanteren. Bij hen moet er sprake zijn van een exclusieve relatie tussen één oorzaak en één aandoening. Bijvoorbeeld kanker door het verwerken van asbest. Volgens de verzekeraars kunnen rugklachten door zwaar tillen of klachten als overspannenheid ook veroorzaakt zijn in de privésituatie. Toch heeft het FNV Bureau voor beroepsziekten in een aantal gevallen van burn-out schadevergoedingen geregeld kunnen krijgen. Een tweede tip is: overtuig indien nodig als ondernemingsraad de bestuurder van het belang van de preventieve definitie van beroepsziekten. Zorg ervoor dat de bedrijfsarts(en) of casemanagers deze definitie hanteren.
3 Inventariseer en analyseer
Zorg ervoor dat de ondernemingsraad minimaal een keer per jaar een jaarlijks voortschrijdend overzicht krijgt van de meldingen, om conclusies te kunnen trekken uit de gegevens en om meldingen te vergelijken met eenzelfde soort bedrijven of met de branche. Analyseer de gegevens of bespreek de analyse van de bedrijfsartsen: is er een toename of afname in de meldingen? Welke soort meldingen komt vaak voor? Bespreek de gegevens en de analyse in de overlegvergadering.
4 Voorkom beroepsziekten
Stel vast op welke werkplekken risico’s bestaan op beroepsziekten en laat preventieve maatregelen nemen. Zijn deze risico’s opgenomen in de risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E)?En staan er preventieve maatregelen in het plan van aanpak? Zo niet, stel dit aan de orde in de overlegvergadering.
5 Betrek de achterban erbij
Bespreek de risico’s op beroepsziekten met de achterban. Laat de werkgever voorlichting organiseren over de gevaren en de eventuele gevolgen van beroepsziekten. Medewerkers zijn zich niet altijd bewust van de eventuele risico’s als ze nog geen klachten hebben. Zorg ervoor dat de medewerkers betrokken worden bij het bedenken en uitvoeren van preventieve maatregelen.
Meer arbo-tips voor OR-leden vindt u onder het tabblad Arbo.
