Als UNIFILLERS probeerden wij de strijdende partijen uit elkaar te houden. Aan de ene kant de PLO, aan de andere kant Israël. En nog allerlei kleinere partijen die soms nog veel gevaarlijker waren. Als twintigjarig broekie was ik overweldigd door alle indrukken. Onvergetelijk die verdrietige, donkere ogen van een Palestijns jongetje voor het vluchtelingenkamp in Tyre. Radeloosheid. Zijn moeder dood door een raketaanval. Of die harde blik van een tienjarig jongetje met een grote Kalasnikov. Vastberaden blik. Later begreep ik zijn haat.

Kogels vlogen om mijn oren

De eerste week vlogen de kogels om mijn oren. Gebukt en doodsbang reed ik onze Jeep naar veilige haven. Ik besefte dat ik in de waanzin terechtgekomen was. Een oude Israëlische man vroeg ik in 1980 tijdens een vakantie in Israël wat de oplossing was. “Alle Palestijnen de zee indrijven”, was zijn shockerende antwoord. Ik was verbijsterd door de neutrale toon van zijn woorden.

Kijken naar een win-winsituatie

Soms moet ik als trainer-adviseur denken aan mijn Libanon-periode. Als ik bijvoorbeeld met een ondernemingsraad praat over onderhandelen met de bestuurder. In Libanon bleek onderhandelen een onmogelijke opgave. In de training is er gelukkig ruimte om vanuit een democratisch principe te kijken naar een win-winsituatie. Volgens Mastenbroek moet een or hard op inhoud zijn, een juiste machtsbalans vinden, in de relatie toegeeflijk zijn en wat procedures betreft flexibel zoeken naar wegen om overeenkomst te bereiken.

Samenwerking met de bestuurder analyseren

Hoe zit dit in uw ondernemingsraad? Bereikt u in onderhandelen wat u wilt of bent u veel te soft als het om inhoud gaat? Dan is het zaak om te onderzoeken hoe dit komt. Is het gebrek aan kennis, durf, kwaliteit? Te star de WOR hanteren werkt meestal ook niet. Is de relatie met de bestuurder goed? Maar lukt het maar niet om invloed uit te oefenen op besluitvorming? Belooft hij van alles, maar maakt hij het niet waar? Dan wordt het tijd om uitgebreid de samenwerking met de bestuurder te analyseren. Wat betekent partnerschap precies? Belangrijk is ook om wederzijdse belangen achter de standpunten te kennen.

Pittig onderhandelen met bevredigend resultaat

In Nederland is het gelukkig mogelijk om tijdens een overlegvergadering pittig te onderhandelen en met een bevredigend resultaat naar buiten te komen. In het Midden-Oosten wordt er meestal eerst geschoten en komen gesprekken alleen maar door machtsmisbruik tot stand. Een wereld van verschil.

Poldermodel is zo gek nog niet

Toch sla ik door mijn gedachten soms een brug tussen die twee werelden. Om steeds te beseffen dat ons poldermodel zo gek nog niet is! Maar ook om te beseffen dat we er in Nederland altijd uit moeten kunnen komen. Anders zou mijn wereldbeeld niet meer kloppen. Veel succes met de volgende onderhandelingskwestie! Arend Compagner is trainer-adviseur bij Odyssee MZ www.odyssee-groep.nl