Een zogenoemde ondernemingsraad mag niet procederen

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Feiten Begin 2007 is de onderneming NS Reizigers (NSR) uitgebreid met andere activiteiten uit het NS-concern, waaronder Tickets en Services (T&S). Dit was een onderdeel van NS-stations. De or NS-stations had daarvoor een onderdeelcommissie ingesteld. Bij de overgang van T&S naar NS Reizigers zijn twee concept-convenanten opgesteld om de medezeggenschapsrechten van het T&S-personeel te regelen. Er zijn geen schriftelijke afspraken gemaakt. Na die overgang wordt, ook door de ondernemer, gesproken over de ondernemingsraad T&S. De or T&S zou operationeel blijven tot na de definitieve inrichting een nieuwe medezeggenschapsstructuur is ingesteld, maar de or NSR zorgt vanwege de formele status, voor het aan de directie uitbrengen van advies of instemming. In maart 2007 heeft de ondernemer advies gevraagd aan or NSR over een voorgenomen besluit over de service- en veiligheidsdienst. De or NSR heeft daarover een advies uitgebracht, na raadpleging van de or T&S. De or T&S kan zich niet vinden in dit advies en brengt zelf een aanvullend advies uit aan de ondernemer. De ondernemer neemt dit advies niet over, waarop de or T&S in beroep is gegaan bij de Ondernemingskamer (OK). Ondernemingskamer De OK stelt vast dat de in de procedure optredende or T&S een groep van werknemers van het NS-concern is, die tot 1 januari 2007 deel uitmaakte van de or NS Stations. Door onderbrenging van de activiteiten T&S bij NS Reizigers hebben zij van rechtswege hun lidmaatschap van die or verloren (art. 12 lid 3 WOR). De or T&S heeft de hoedanigheid van or ook niet verkregen door afspraken die binnen de nieuwe organisatie van NS Reizigers daarover zijn gemaakt. T&S kan ook niet worden aangemerkt als een or van een afzonderlijk onderdeel van onderneming NS Reizigers (art. 4 WOR). Daarom verklaart de OK de or T&S niet ontvankelijk, want hij is geen ondernemingsraad. De OK heeft het over de "(zogenoemde) ondernemingsraad T&S". Tot slot geeft de OK aan dat de or NS Reizigers er voor had kunnen kiezen om de bezwaren van de or T&S in zijn advies in te brengen, maar daar kennelijk niet de behoefte toe heeft gevoeld. De OK constateert dat een dergelijk kennelijk uiteenlopen van visies binnen de geledingen van werknemers van NS Reizigers in de procedure bij de OK niet de ondernemer kan worden tegengeworpen. Commentaar Uit deze uitspraak blijkt dat als binnen een concern een herstructurering plaatsvindt,dit tot gevolg kan hebben dat or-leden van rechtswege ophouden or-lid te zijn. Als je niet meer in de onderneming werkt, dan eindigt het or-lidmaatschap. Daarom is het belangrijk bij de voorafgaande adviesprocedure afspraken te maken over de wijze waarop geregeld zal worden dat de medezeggenschapsrechten van de mensen die overgaan worden veilig gesteld tot het moment dat er nieuwe verkiezingen plaatsvinden. In de praktijk komen allerlei oplossingen voor, zoals: toevoegen van or-leden van de opgeheven ondernemingsraad aan de ontvangende ondernemingsraad, het tijdelijk in stand houden van de oude or, het omzetten van de oude or in een onderdeelcommissie. Deze zaak onderstreept het belang van het maken van duidelijke schriftelijke afspraken. Gebeurt dat niet dan kunnen er twijfels ontstaan over wie waarover bevoegd is. Zeker als een orgaan ondernemingsraad wordt genoemd, dat dat eigenlijk niet is, wordt het helemaal verwarrend. OK Gerechtshof Amsterdam, 31 juli 2008, or Tickets & services NS Reizigers Loe Sprengers Advocaat Advokatenkollektief Utrecht en hoogleraar Universiteit Leiden. Meer interessante en relevante jurisprudentie vindt u in <A href="http://www.kluwershop.nl/or/details.asp?pr=8569">Rechtspraak voor Medezeggenschap</A>.