<P>Het aloude: "de or moet natuurlijk niet op de stoel van de bestuurder willen zitten" komt nog steeds regelmatig langs in een overlegvergadering waarin een or zoekt naar mogelijkheden om bijvoorbeeld te anticiperen op een verandering of om mee te kijken bij de implementatie van een plan. (Brutaalste reactie: ik kan alleen op een stoel zitten als hij leeg is).</P> <P>Toch heeft die bestuurder niet helmaal ongelijk. Er zijn grenzen aan de invloed die een or kan uitoefenen. Tegelijkertijd loop ik steeds vaker tegen bestuurders aan die die grens wel heel erg streng willen hanteren. En op de verkeerde gronden. Zij voelen zich aangetast in hun gezag, terwijl de invloed van de or vooral te maken heeft met verantwoordelijkheid.</P> <P>Leg aan een Fransman uit dat hij als or-lid medeverantwoordelijk wordt voor een managementbeslissing en hij begint te blazen. Fransen willen alle energie stoppen in onderhandelingen om de gevolgen van een managementbeslissing in goede banen te leiden, maar meer ook echt niet. Het besluit zelf, daar wenst men niet verantwoordelijk voor te zijn. Nederlandse ondernemingsraden daarentegen hebben geen bezwaar tegen medeverantwoordelijkheid omdat die in het Nederlandse denken en doen hoort bij medezeggenschap. </P> <P>Het (al dan niet bewuste) misverstand is dat wat ervoor nodig is om medeverantwoordelijk te kunnen zijn, verdacht veel lijkt op de intentie om mee te willen besturen. En omdat dat wat daarvoor nodig is, raakt aan hoe het verkeer tussen or-leden en bestuurder normaal geregeld is: via de gezagsrelatie. De klik naar erkennen van de verantwoordelijke rol van een or is niet altijd eenvoudig te maken. En soms wil men dat ook helemaal niet.</P> <P>Ligt het alleen aan de bestuurder? Nee. Or’s willen soms ook graag echt meebesturen en gaan daarin soms verder dan wat hun verantwoordelijkheid van hen vraagt.</P> <P>De moraal van het verhaal: hou het zuiver. Als or én als bestuurder. De basis voor een invloedrijke rol van de ondernemingsraad in een veranderingsproces komt voort uit medeverantwoordelijk zijn.</P> <P>CU in december bij de Week van de Medezeggenschap.</P>